Błazen w Somalii

Błazen w Etiopii

2009-06-01T17:35:00.002+03:00

Serdecznie zapraszam do zapoznania się z blogiem, którego protoplastą jest Błazen w Somalii. Pod adresem blazen-w-etiopii.blogspot.com znaleźć można wspomniany wcześniej blog.

Epilog

2008-12-06T19:21:00.000+03:00

Tutaj zakończymy naszą opowieść, moi drodzy. Żegnam się z Somalią, żegnam się z moim namiotem numer 36, a przygodę i aparat fotograficzny odkładam na półkę.

Dzisiaj bez większych niespodzianek: samolot, który miał mnie stąd zabrać zrezygnował z lądowania, zatoczył koło nad obozem i wrócił do Nairobi. Stało się tak dlatego, że istniało zagrożenie atakiem ze strony ochraniających nas żołnierzy. Podobno nie dostawali pensji przez dwa miesiące, podobno strzelali tylko w powietrze (chociaż Adrian twierdzi, że jedna z kul o centymetry minęła jego głowę). Podobno człowiek, który miał przekazywać pieniądze żołnierzom, przekazywał pieniądze sobie. Podobno samolot wróci tutaj jutro.

Adrian

Phil

Tomo

Regis

Żegnam się więc z Somalijczykami, a oni żegnają się ze mną.

- Barti, my friend, lecisz jutro, tak? Jutro wyjeżdżasz? A ty masz przecież kartę SIM; nie potrzebujesz już, prawda? A buty, masz widzę buty, give me. Daj mi koszulkę, my friend. A co z tym starym aparatem, co z aparatem: nie potrzebujesz, prawda? Give me, Barti, my friend.

Żegnam się też z Wami, moi przyjaciele, jednak nie na zawsze: mówią, że przygoda, która się kończy, jest w rzeczywistości tylko początkiem nowej, jeszcze bardziej przygodowej przygody! A gdzie przygoda - tam i ja, a gdzie ja - tam i przygoda. Wietrze, gnaj, gnaj przed siebie i nieś mnie ze sobą!

Haec igitur!

Ahoj!

2008-11-11T23:01:00.003+03:00

Słońce uśmiecha się szeroko, chociaż dawno już zaszło; gra z księżycem w berka. Na mnie już czas. Pakuję do mojej wielkiej torby wytarte spodnie, płaszcz i kapelusz podróżnika, czarno białe fotografie, kilka skór zwierzęcych, wypłowiałą mapę świata, globus, lupę i kroczek oraz całą masę wspomnień. Na wieść o moim wyjeździe ze swych kryjówek wypełzają nieśmiało lwy, tygrysy, lamparty, z ulgą odetchnęły krwiożercze żyrafy. Każde źdźbło trawy, każde ziarnko piasku szepcze, że na mnie już czas.

Z okazji tego, że świat jest taki piękny, chciałbym zaprosić wszystkich Was na spotkanie ze mną. Zamierzam co prawda swoim zwyczajem siedzieć ze spuszczoną głową i milczeć, ale i tak przyjść warto: każdy, kto poda tajne hasło, otrzyma nie zero, nie jedno, lecz dwa (!) darmowe piwa. Uwaga, podaję hasło: przygoda2.

Spotkanie rozpocznie się w czwartek, 13 listopada, o godz. 20.00 w knajpie Stary Port przy ul. Straszewskiego w Krakowie.

Cóż więcej mogę powiedzieć... Ahoj, moi kochani, żegnajcie i pamiętajcie, że przygody czają się bliżej, niż myślicie. Zajrzyjcie pod łóżko, za firankę, wygarnijcie wygasły popiół z kominka i sprawdźcie, czy nie czekają tam skulone, niecierpliwe odkrycia. Nie poddawajcie się nigdy w dążeniach, pamiętajcie o tym, że sami decydujecie o sobie, bądźcie twardzi, bo inaczej ludzie Was zniszczą. Nie bójcie się wyrażać własnego zdania, bądźcie sobie wierni, czytajcie książki, nie pogardzajcie innymi. Takich oto rad mogę Wam, moi kochani, udzielić. A teraz czas już chwycić torbę za ucho i dać się porwać wiatrowi! Niech żyje świat, niech żyje przygoda!

Savoir vivre!

Saba Sabaabuu

2008-11-10T04:36:00.000+03:00

Dziś zapraszam do pobrania utworu czwartego z płyty Poomaar miejscowego idola Saba Sabaabuu. Nie wiem, o czym jest ta piosenka, ale są tylko trzy opcje: o miłości, o tęsknocie lub o zdradzie - oni wszyscy śpiewają tutaj o miłości, o tęsknocie lub o zdradzie.

A! O! A!

2008-11-08T18:15:00.001+03:00

Odkąd lokalni pracownicy nauczyli się obsługi GPSa, czuję się zbędny jak lekarz na pogrzebie (sorry za słabe porównanie). Jako supervisor wciąż co prawda nadzoruję ich pracę, są oni jednak na tyle inteligentni, że cały ten nadzór sprowadza się do zarządzania przerw.

Jestem człowiekiem z natury dobrym (a przy tym szlachetnym, cnotliwym, niepospolitym... ale zaraz, o czym to ja miałem... tak...) Jestem człowiekiem z natury dobrym i szlachetnym, człowiekiem cnotliwym, dbam więc o to, by moi ludzie mieli w pracy jak najlepsze warunki: zapewniam im nieograniczone dostawy zimnej wody, przymykam oko na drobne oznaki lenistwa (batogu używam tylko w ostateczności), specjalnie dla nich przemycam z jadalni napoje izotoniczne. Zamiast karać za błędy - nauczam, poprawiam i zachęcam. W zamian za swą dobroć, za szlachetność, otrzymuję oddanie, szczerą chęć do pracy oraz moc uśmiechów każdego dnia. "Chcę pracować z Bartkiem" - szepcze do kolegów Jama. "Ja i Bartek - jedna drużyna" - prosi mnie Mukhtaar. "Obyś kurwo zdechł" - marudzi Ahmed.

Chociaż współpracownikom moim ufam, zaufanie to nie jest bezgraniczne - za każdy ich błąd głową odpowiadam ja.

Musa, GPS operator, opowiadał mi jak zdobywa się serce dziewczyny w Somalii. Całość sprowadza się do kilku prostych kroków: najpierw trzeba dowiedzieć się, co dziewczyna lubi. Żeby uzyskać taką informację, powinno się z dziewczyną porozmawiać. Gdy wiemy już, co najbardziej ją cieszy (jako przykład Musa podał kwiat), należy pójść tam, gdzie dziewczyna mieszka. Reszta jest już prosta: kiedy dziewczyna wpuści nas do środka, wystarczy dać jej kwiat i zabrać ją ze sobą. "Super, nawet dla mnie nie powinno to być zbyt trudne" - pomyślałem sobie i już roztaczałem kolorową wizję: moje cztery somalijskie żony mrugają do mnie zalotnie, tarzając się wśród czterech kwiatów. Posmutniałem dopiero, kiedy Musa wyznał (nie bez żalu zresztą), że Somalijki nie krzyczą "A! O! A!" podczas uprawiania seksu, bo nie mają łechtaczek.

w Zaduszki odwiedziłem somalijskie grobowce sprzed ponad 100 lat

osobiście uważam, że właściciel tego pojazdu ma kompleks krótkiego penisa

Happy birthday mate!

2008-11-05T15:25:00.003+03:00

To dostałem od Aiden'a w dniu moich urodzin:

Happy birthday mate! What time are we going to this club in Bossaso tonight?? You ring the taxi and ill load the guns. I think we should start off slow and work our way onto the spirits after an hour or so, then, once adequately pissed, we shall announce to the whole pub full of Somalians; that we have no fear and are willing to fight any of them. After they back down and run away, we hit the dancefloor and throw some serious shapes... trust me, the local women will be absolutely blown away. Then, once we've rocked they're world as it has never been rocked, we down a full pint and 3 shots each, throw the empty glasses against the wall, casually walk over to the door, and puke while on the way out (optional). While staggering down central Bossaso looking for transport of some sort, we encounter some passerby's who take offense to the loud drunken singing in which we are now partaking. Once informed that their opinion has no relevance, we knock them out and head back to camp. Sound good?

Tłumaczenie (by google):

Happy Birthday mate! O której godzinie dotrzemy do tego klubu w Bossaso wieczorem? Ci pierścionek z taksówki i złego załadować broń. Myślę, że powinniśmy rozpocząć powolny i nasz sposób pracy na spirytus po godzinę lub więcej, wówczas, gdy odpowiednio pijany, będziemy ogłaszać na całą publikacji pełnych Somalians, że nie mamy strachu i są skłonni do walki z każdą z nich. Po ich z powrotem w dół i uciec, ale natknął się na parkiet i rzucać niektóre poważne kształty... Zaufaj mi, lokalne kobiety będą absolutnie blown away. Wtedy, kiedy mamy wstrząsnęły one świat, gdyż nigdy nie było kołysaniu, ale w dół pełen kufel i 3 strzały, z których każdy rzucał puste kieliszki przed ścianą, casually walk nad do drzwi, i rzygać, natomiast na wyjście (opcjonalnie). Chociaż rozłożenia w dół centralnego Bossaso szukasz pewnego rodzaju transportu, ale napotykają na pewne przechodzień, który obrazić się na głośne śpiewanie pijani, w którym jesteśmy teraz uczestnictwo. Po poinformowani, że ich opinia nie ma znaczenia, ale im knock out i głowę z powrotem do obozu. Sound dobre?

Wszystkich Świętych, Święto Zmarłych

2008-11-01T22:04:00.005+03:00

Z okazji dnia Wszystkich Świętych przygotowałem zestaw fotografii całkowicie z tym dniem niezwiązanych. Są to mianowicie zdjęcia z meczu piłki nożnej, w którym drużyna Somalii podjęła na własnym stad... na kupie piachu za jadalnią reprezentację Reszty Świata.

Mecz rozpoczął się niemrawo: nikt nie chciał dotykać piłki, która, jak się później okazało, była kluczowym elementem rozgrywki.

Dostępu do bramki drużyny Reszty Świata bronił niepokonany Saleem.

W pewnym momencie meczu zespół somalijski postanowił zakpić sobie z naszego bramkarza pozbawiając go głowy i zatykając na jej miejscu piłkę, co wywołało powszechną wesołość.

Ostatecznie jednak mecz wygraliśmy, a do zwycięstwa przyczynił się w znacznej mierze zawodnik w ciemnoniebieskiej koszulce...

... który od początku do końca walczył jak lew i który od początku do końca, mimo nieznośnego upału, swojej ciemnoniebieskiej koszulki nie zdjął, bo wstydzi się własnej nagości.

2008-10-29T10:47:00.009+03:00

W pustynne bagno przemieniły ulewne deszcze somalijską Dolinę Dharoor. Próby wyjazdu poza granice obozu zakończyły się niepowodzeniem: samochody grzęzną w błocie niby nóż w błocie. Nie wiem który już z kolei dzień spędzam w swoim namiocie, uzbrojony w Raid przeciw owadom i owiewany gorącym powietrzem generowanym przez negatywnie usposobiony wentylator. "Nie, nie, nie!" - zaprzecza mi ruchem swojej wirującej głowy, cokolwiek bym nie powiedział.

Pobyt tutaj uprzyjemniam sobie spacerami pomiędzy namiotem, a otaczającym nas wałem obronnym. Zdarza mi się zajrzeć do jadalni, do biura; czasem wlezę na wał.

- Uważam, że te baterie powinny leżeć horyzontalnie, jak sądzisz? - zagaduje Saleem.
- Według mnie jest dobrze - odpowiadam. - Głosujmy jednak.

Saleem uznaje to za żart, a ja, zahaczając po drodze o jadalnię, ze spuszczoną głową wracam do namiotu.

Wtem trzy harpie, boginie wiatrów, lądują na suchym skrawku lądu, jakieś 50 jardów ode mnie. Ich skrzydła, jeszcze przed chwilą zlepione deszczem, mienią się teraz w siedmiu kolorach tęczy i szybko wysychają, łechtane promieniami zbudzonego niedawno słońca. Harpie strząsają z siebie ostatnie krople, rozrzucając tęczę na wszystkie strony i głowami gładzą nastroszone pióra: olbrzymie, różnobarwne. Ja przyglądam im się z ukrycia, schowany za połą namiotu; nie odrywając od nich wzroku prawą ręką sięgam po aparat - w lewej trzymam kanapkę.

Jedna z harpii, największa i najbardziej upiorna, dostrzega mnie. Nasze spojrzenia spotykają się na kilka sekund, wstrząsa mną dreszcz przerażenia - a może i podniecenia, bo choć upierzone, to przecież młode kobiety; a ja na pustyni już piąty tydzień... Porzucam jednak te grzeszne myśli. Możliwie ostrożnie, tak by ona tego nie dostrzegła, próbuję ukryć kanapkę za plecami. Aparatu nie udaje mi się pochwycić. Wiadomo mi, że stworzenia te, podobnie jak mój kuzyn Krzysztof, są wiecznie głodne; wiem też, iż harpia, jak też uczyniłby Krzysiu, nie zawaha się zaatakować mnie dla niezbyt przecież smacznej kanapki z tuńczykiem. A może i mnie samego zechce pożreć?

Czekam. Teraz już wszystkie trzy harpie wpatrują się we mnie głodnymi oczami. Kanapka leży na ziemi, chyba jej nie widziały - czego więc chcą? Powoli wychodzę z namiotu i staję naprzeciwko nich. Dzieli nas kałuża wody, po której, mimo że powietrze dawno zastygło w złowrogim bezruchu, przetacza się pustynny kołtun. Są dość blisko, wyraźnie czuję smród ptasiego guana i mdłą woń ich oddechów.

- Subax wanagsan! - krzyczę po somalijsku. - Dzień dobry!

Odpowiada mi cisza. Harpie zastygły, jakby były z kamienia. Rozglądam się dookoła w nadziei, że znajdzie się ktoś z kałasznikowem, ale nie ma nikogo - obóz zupełnie opustoszał.

- Odejdźcie! - proponuję, a głos mój drży. - Odejdźcie stąd! Czego chcecie? Odejdźcie!

Harpie nie odchodzą, poruszają się nagle, jak gdyby przebudziły się z wiecznego snu. Wszystkie trzy, dokładnie w tym samym momencie, podrywają się do lotu, startują i oto pędzą ku mnie! Słyszę świst powietrza, widzę ich twarze coraz bliżej i bliżej, ich biusty, gnają jak pioruny, runęły na mnie jednocześnie! Szpony, czuję szpony, ból, słyszę świst powietrza i ich wrzaski, wrzaski! Niezbyt głośne, a jednak wdzierają się we mnie, rozdzierają, zagłuszają myśli, świadomość, świadomość zanika, gdzie jestem??

Muchy. Znów te cholerne muchy siadają mi na oczach i na ustach. Gdzie Raid? Gdzie jestem? A zatem wieczór, co się stało z dniem? Znów przespałem, zmitrężyłem, gdzie harpie? Czyżby sen? Tak, śniły mi się, harpie, biusty. One mi się śniły.

Co to? Skąd pod kołdrą pióra? Skąd te pióra: olbrzymie, różnobarwne?

2008-10-27T05:30:00.000+03:00

Bo wiesz, u nas nie zawsze jest słońce
Choć przed deszczem nas chroni parasol
Czasem jednak przemoczy nam serca
Inny deszcz, co spływa po twarzy

Concentration camp

2008-10-20T08:44:00.004+03:00

A zapewniali nas, że jedziemy do pracy.

Fotografie z Somalii

2008-10-12T20:42:00.008+03:00

Dziś zapraszam na przegląd fotografii z mojego zbioru Fotografie z Somalii.

A oto wspomniany wcześniej zbiór:

Tomo - security guy (w tle wibratory)

nie wiem dokładnie, czym ten koleś się zajmuje - ale boję się go

Vince

Dale - machanik (w tle Rahmani)

Saleem

Frikky - medyk

Aiden

menu - tu wybiera się wałówkę; osobiście polecam somosę, chociaż nie wiem do końca, co to jest

po siedmiu dniach intensywnych ćwiczeń, dziś wreszcie się udało

Czas na przerwę

2008-10-11T17:24:00.002+03:00

Czas na KitKat.

2008-10-07T20:48:00.005+03:00

Mówi się o mieszkańcach tych ziem jako o ludziach pięknych, wysmukłych, o migdałowo wykrojonych oczach. I rzeczywiście, w odróżnieniu od Kenijczyków, którzy także tu pracują, Somalijczycy mają twarze szlachetne, pociągłe. A i kobiety, które widziałem w mieście, doprawdy...

Ładna pogoda

2008-10-05T19:31:00.009+03:00

Określenie "gorąco" stosuję w takim przypadku, gdy człowiek potnieje w stanie spoczynku, a poci się obficie już przy umiarkowanym ruchu. Mówię, że jest "bardzo gorąco", gdy człowiek w lekkim lub skąpym ubraniu jest mokry od potu, mimo że pozostaje w stanie spoczynku. Powiadam, że jest "ogromnie gorąco", gdy człek w samej koszuli, w pozycji nieruchomej, zlewa się siódmym potem, kiedy najmniejszy ruch stanowi dla niego udrękę i kolana uginają się pod nim jak po gorączce. Mówię, że jest "straszliwie gorąco" wówczas, kiedy człowiek opada z sił, zdradzając skłonność do omdleń, czuje ucisk w skroniach, jakby ktoś ściskał mu głowę powrozem, mówienie sprawia mu wielką trudność, skóra wysycha, a głowa staje się większa i lżejsza niż normalnie.

Tak szkocki podróżnik James Bruce opisywał klimat tropikalny zachodniej Etiopii - a to tylko kawałek ode mnie. Mimo że jest tu bardzo gorąco, zainicjowałem dzisiaj mój planowany od dawna cykl treningów fizycznych. Początkowo zamierzałem prezentować rezultaty tutaj, na tym blogu, publikując zdjęcia swojej klatki piersiowej, obrastającej w mięśnie dzień po dniu. Po namyśle zdecydowałem jednak, że wystarczy mi samozachwyt. Ku mojemu wielkiemu zadowoleniu, zorganizowano nam specjalistyczny przyrząd do ćwiczeń. To wielce ułatwi sprawę.

Przyjemnie gawędzi mi się z Ahmedem, moim obecnym kierowcą, mimo że ledwie mówi on po angielsku. Dowiedziałem się dzisiaj, że ma dziewiętnaścioro rodzeństwa, a jego dziadek miał trzydzieścioro ośmioro dzieci. Ojciec Ahmeda jest nieprzeciętnie bogaty: posiada 150 wielbłądów - każdy wart tysiąc dolarów. Sam Ahmed ma sześć wielbłądów na sprzedaż, a poza tym dwa domy (jeden na sprzedaż) i dwie żony, z których drugą poślubił tydzień temu (kiedy widziałem się z nim ostatnim razem, była tylko jego dziewczyną). Teraz ma już nową dziewczynę w pobliskim Bosaso.

Powiedział mi też, że już za dwadzieścia dolarów mogę kupić sobie kozę. "Rzeczywiście, bardzo tu gorąco" - wymamrotałem do siebie kiedy złapałem się na tym, że zakup kozy poważnie rozważam.

Próżno jest się bogacić i otaczać złotem

2008-10-03T17:55:00.010+03:00

Jamba!

Ziemia, która wchłonęła już tyle słonecznych promieni, nie może być zła. Po lewej stronie kadru żołnierz w mundurze koloru pustyni. Po prawej przystojna kobieta i dziecko: spogląda zza jej wielobarwnej spódniczki i zakrywa nią pół swojej twarzy. Z tyłu samotne drzewo - jedyne źródło cienia w promieniu kilku kilometrów. Na zdjęciu brakuje ojca, bo wcześnie rano wyruszył na poszukiwanie wody i jeszcze nie wrócił. Żołnierz zamiast karabinu, który zwisa teraz jak zbędny balast, trzyma w ręku torbę z jedzeniem - bo dziecko głodne, a kobieta musi czekać. To nomadzi. Pozbawieni domu przemierzają codziennie pustynię w poszukiwaniu zieleni i kóz. Za jedyny swój majątek mają prowizoryczny namiot, kilka blaszanych garnków - no i to dziecko.

specjalnie dla Marysi

Błazen w Somalii: reaktywacja

2008-10-01T22:34:00.005+03:00

Ahoooooooj! ekhem...

Tak, oto znów jestem w Somalii i znów dane mi jest zaczerniać karty tego bloga krwistym i dobrze wysmażonym stekiem bzdur. Nie bez zdziwienia muszę przyznać, że naprawdę tęskniłem za tym oceanem piasku, za upałem ponad ludzkie siły, za towarzystwem samych mężczyzn, w większości starszych ode mnie przynajmniej o dwadzieścia lat; za mozołem i monotonią, która każdy jutrzejszy dzień opatrza wczorajszą datą. Brakowało mi niezakłóconej niczym samotności, jakiej mam przyjemność doświadczać w przytulnym wnętrzu mojego zapylonego namiotu w kolorze khaki. Tym razem stolik ustawiony jest prostopadle do łóżka. Mam też inne krzesło.

zdjęcie z cyklu: Gdzie jest Stefan?

Wyposażony w nowy aparat fotograficzny i w spory zapas entuzjazmu przemierzyłem w ciągu trzech ostatnich dni tysiące kilometrów (doświadczając, rzecz jasna, niezliczonych przygód), by dziś około południa dotknąć moją niezgrabną stopą skwierczącej z gorąca płyty obozowego lądowiska. Niewiele brakowało, a w ogóle bym tutaj nie dotarł. W terminalu londyńskiego lotniska Heathrow spotkałem kolegę z pracy, Aiden'a. Na pół godziny przed odlotem naszego samolotu udaliśmy się jeszcze do wolnocłowego sklepu z alkoholem - na pustyni trudno o lepszą towarzyszkę rozmowy, niż whiskey. Wybieranie, wertowanie i czytanie etykiet przerwał nam niecierpliwy zgrzyt i pisk megafonów: "To wasz samolot" - ogłosiły megafony.

Odpychając przypadkowych przechodniów, rzucamy się w szaleńczy pościg za samolotem. Uszu naszych dobiega dźwięk potłuczonych butelek z najlepszymi alkoholami świata; teraz to nieważne - liczy się czas. W zamieszaniu wbiegam na plecy Aiden'a, on wbiega na moje; pędzimy w górę po ruchomych schodach, którę jadą w dół. Drogę zastępuje nam lew: skąd lew na lotnisku? Pokonujemy go i długim jak wąż korytarzem biegniemy w kierunku bramki B48; oprócz kurzu pozostawiamy w tyle błądzące po korytarzu echo naszych kroków. W szaleńczym tempie wpadamy na peron kolejki, która dowozi pasażerów do lotniskowych bramek.

Kolejki jednak nie ma. Siadamy na plastikowych krzesełkach i w oczekiwaniu na transport gawędzimy o pogodzie.

Wreszcie pociąg nadjeżdża. Wskakujemy do środka i pochylamy się w kierunku jazdy, by chociaż pozornie przemieszczać się szybciej. Wtem strzelanina. Gangsterzy w prążkowanych garniturach walczą z policją; przez okna pociągu próbują wyrzucić brązowe skórzane torby pełne gotówki. Nie zauważyli, że pociąg jedzie podziemnym korytarzem - torby odbijają się od ściany i wpadają prosto w moje ręce. Wybiegam z nimi na dach i pędzę w kierunku lokomotywy; słyszę świst przelatujących koło moich uszu kul. Wpadam do pierwszego wagonu, wyrzucam maszynistę i zatrzymuję skład.

Samolot! Widzę, jak odrywa się od płyty lotniska. Razem z Aiden'em podążamy w kierunku balonu, który też właśnie startuje. Za nami policja i gangsterzy. W biegu rozbijamy automat z gumą do rzucia w kulkach - tamci ślizgają się i przewracają. Dopadamy balonu, wyrzucamy zaskoczoną załogę i w pośpiechu odcinamy worki z piaskiem.

Lecimy zbyt wolno! Musimy pozbyć się zbędnego balastu. Nie bez żalu wyrzucamy torby pełne pieniędzy i z góry widzimy, jak przez komin wpadają do okradzionego wcześniej banku. Teraz już przybliżamy się do samolotu. Pilot spostrzega w lusterku, że jest śledzony; kluczy i chce nas zgubić. Jesteśmy dokładnie nad aeroplanem, kiedy ten złośliwiec z pistoletu przestrzeliwuje powłokę balonu. Spadamy! W ostatniej chwili udaje nam się chwicić samolotu: ja trzymam się skrzydła, a Aiden moich nóg. Wspinamy się i kopnikami otwieramy drzwi ewakuacyjne. Powoduje to dekompresję kabiny, ale udaje nam się wskoczyć do środka. Własnym ciałem tamuję otwór i w tej niewygodnej pozycji bez dalszych przeszkód kontynuuję ośmio i pół godzinny lot.

W Nairobi odebrał nas taksówkarz. Odwiezieni zostaliśmy do hotelu, a rano wyruszyliśmy w drogę do obozu, w którym teraz przebywam.

Dzień 42

2008-09-02T17:58:00.003+03:00

Dzień 42 i jednocześnie dzień ostatni. Jutro o 8.30 wyruszam do Bosaso, skąd odlatuje samolot do Nairobi. A poźniej już tylko Heathrow w Londynie (terminal 4), Warszawa - i Kraków.

Dziś raczej bez większych niespodzianek: kilka strzelanin, walki z lwami, desant do wioski, dziki seks z uprowadzonymi kobietami... Nuda.

Dziękuję wszystkim, którzy spędzili ze mną tutaj trochę czasu i uczynili moją przygodę jeszcze bardziej przyjemną. To dzięki Wam nie powiesiłem się drugiego dnia.

Jednocześnie zapraszam na kolejne przygody, tym razem w dzikiej Polsce. Już w najbliższy piątek, tj. 5 września można będzie się ze mnie pośmiać w Starym Porcie przy ul. Straszewskiego w Krakowie. Będę tam siedział ze spuszczoną głową od godz. 20.00, a każdy kto poda tajne hasło otrzyma darmowe piwo!!! Uwaga, podaję hasło: przygoda.

Darmowe piwo otrzyma też ten, kto pokona mnie w rzutki. (W tej knajpie nie ma rzutek!!! Ha. Haha. Hahahahahaha! BUAHAH... ekchem, ekchem.)

Wszystkich serdecznie zapraszam!

Achoooooooooooj ekchem, ekchem...

Dzień 40

2008-08-31T16:24:00.001+03:00

Czterdzieści dni na pustyni. Skąd ja to znam... W cieniu czterdzieści dwa stopnie, a jest już czwarta po południu.

"W świętym miesiącu Ramadan są otwarte wszystkie bramy raju, a bramy piekła są zamknięte." Święty miesiąc Ramadan rozpoczyna się pojutrze. Od wschodu do zachodu słońca przez usta muzułmanina nie może przejść żaden pokarm, ani płyn. Nie wolno im palić, ani przeklinać. Jest to miesiąc bycia dobrym.

W Id al-Fitr, czyli w dniu wieńczącym Ramadan, ci których na to stać dzielą się ryżem z tymi, których nie stać na nic (w dobrym tonie jest oddać ok. 60 kg ryżu). Zabija się kozy i wspólnie spożywa ich mięso.

Poproszono nas, byśmy uszanowali ten święty miesiąc i nie mlaskali ostentacyjnie, kiedy spożywamy przy nich jabłko, byśmy nie dmuchali im dymem papierosowym w twarz.

W 2001 roku, roku zamachów terrorystycznych w Nowym Jorku, organizacja terrorystyczna Al-Kaida przeniosła się z Afganistanu do Mogadiszu, stolicy Somalii. Codziennie rano dostajemy skróconą relację z tego, co się tam dzieje. Dziś na przykład ktoś zabił kilku przypadkowych przechodniów na jednym z placów miasta. To zupełnie normalne. Al-Kaida zabija za zbyt krótkie: spodnie lub brodę. "W imię islamu" - który zabijania surowo zabrania.

Ahmed, kierowca z którym ostatnio pracuję, opowiada mi to wszystko i boli go, że tak interpretuje się religię, która uczy przecież czynienia dobra. Za pół roku planuje sprzedać dom i wyjechać z żoną i trójką dzieci do Ameryki. Emigracja, a właściwie ucieczka, jest tutaj bardzo powszechna. W jego sytuacji też bym stąd uciekł.

Dzień 38

2008-08-29T19:59:00.000+03:00

Drugą pracą, jaką lubię tutaj wykonywać, jest scouting (po polsku: skautowanie). Polega to na tym, że jedzie się Fordem Rangerem wzdłuż linii (np. linii 54, albo 56) i sprawdza, czy po drodze nie ma przeszkód, które uniemożliwiłyby przejazd wibratorów; a że jest to półpustynia, przeszkodę napotkać niełatwo.

- Drzewo zanotuj - poleca Rahmani.

Przebycie 20 kilometrów linii ze średnią prędkością 20 kilometrów na godzinę trwa około jednej godziny. A później lunch.

Saleem i Rahmani. W tle wibrator.

Po ulewnym deszczu, który spadł kilka dni temu, jak grzyby po deszczu wyrosły pasikoniki. "Niegroźne owady z rzędu prostoskrzydłych" - pomyślicie. Rzeczywiście, polskie pasikoniki nie są bardziej niebezpieczne niż lwy, ale przypominam, że jestem w Afryce. Tutaj zwierzęta te nierzadko osiągają metr długości i są oczywiście, jak wszystkie stworzenia afrykańskie, mięsożerne. Wczoraj wieczorem jeden z nich rozgryzł połę mojego namiotu i wdarł się do środka. Nie był duży, najwyżej 80 centymetrów, ale posturę miał dzika. Ujrzawszy go wyskoczyłem jak z procy, a że do wieczora zdążyłem się już upić Heinekenem, upadłem i zasnąłem. Gdy otworzyłem oczy, stał nade mną i sapał: honorowo czekał aż się zbudzę, by stoczyć walkę fair-play. Szlachetny. Nie wspomnę tutaj, że stwór potrafił latać, co już samo w sobie przechylało szalę niesprawiedliwości na moją niekorzyść.

Stajemy naprzeciw siebie. Ja: mężny, mądry, szybkonogi; i on: średniak, ale zdesperowany i uskrzydlony. Chcę zadać pierwszy cios, o dziwo jednak chybiam. Szybka bestia. On muska mnie skrzydłem; ostrą krawędzią rozcina wargę. Pluję i chwytam go za włosy, piszczę jak dziewczyna (tak jakoś wyszło...), on odlatuje w piąty narożnik namiotu.

Trwałoby to zapewne wieki, ale oto dostrzegam książkę leżącą na zakrwawionym stoliku. Jest to Chrystus z karabinem na ramieniu Kapuścińskiego. Przez chwilę targają mną wątpliwości: "Czy powinienem? Chrystusem?". Po chwili jednak skrzydło pasikonika wątpliwości rozwiewa: "Może i Chrystus, ale z karabinem!".

Szast!

Pozbawiony nogi, pasikonik upada.

Prast!

Boże, bądź miłosny grzesznej duszy jego.

Jakimś cudem zdążyłem zrobić zdjęcie z samowyzwalacza.

Dzień 36

2008-08-27T15:39:00.005+03:00

Jednym z moich ulubionych tasków, jakie otrzymuję tutaj do wykonania od geodety prowadzącego, są sesje statyczne. Od czasu do czasu trzeba sprawdzić współrzędne kilku punktów lub zastabilizować nowe. Wykorzystuje się do tego właśnie sesje statyczne. Sprawa jest całkiem skomplikowana: wzory, wektory, równania, wyrównania...

Z mojego punktu widzenia sesje statyczne wyglądają jednak bardzo przyjaźnie. Cała praca sprowadza się do dotarcia w wyznaczone miejsce (za pomocą Forda Rangera), ustawienia odbiornika GPS, co zajmuje 5 minut, i naciśnięcia guzika. Po tych czynnościach pozostaje tylko czekać, zależnie od wymagań klienta, od godziny do kilku. W tym czasie można jeść, łazić, spać, czytać, masturbować się; słowem: co kto lubi.

Dziś do sesji statycznych przydzieleni zostaliśmy ja i Rahmani. Dojeżdżamy na miejsce i dzielimy się zadaniami: ja rozkładam statyw, on naciska guzik. Jest gorąco, zamykamy się więc w klimatyzowanym samochodzie i tam czekamy.

Rahmani czyta...

...ja, ekhem, se siedzę

Mijają dwie godziny.

Dzielimy się zadaniami: ja naciskam guzik, Rahmani składa statyw.

Dzień 35

2008-08-26T18:03:00.003+03:00

Wczoraj nadeszły deszcze.

Dzień 33

2008-08-25T04:40:00.008+03:00

Rzekł żuk żądny przygód, że życie go nudzi
Że rzyga już pracą, a żoną się brzydzi
Że iść z grudą gnoju to iść jak po grudzie
Żuk rzekł, że inaczej to widzi

Gromada - powiada - tchórzliwych tragarzy
Zażyna każdego, kto żyć się odważa
Tragarza rozpoznasz po gównie na twarzy
Żuk rzekł, że go zawiść odraża

Rzuciwszy wprzód mięsem, żuk pracę porzucił
Choć żony nie dzierżył, pożegnał ją czule
Założył, że więcej do gnoju nie wróci
Założył też świeżą koszulę

W podróży - powiada - marzenia są bliżej
Nocami tam jaśniej skrzy światło księżyca
Tam wiatr czułki czule całuje i liże
(A czasem się trafi żuczyca)

Choć w krzaku co trzecim na żuka wąż czycha
I śmiercią mu grożą żyrafy krwiożercze
Nareszcie żuk świeżym powietrzem oddycha
Nareszcie żuk żucze ma serce

(Nie mogłem zasnąć... I żeby nie było - żuk nie jest alegorią mnie! :])

Dzień 32

2008-08-23T20:54:00.012+03:00

Odwiedził mnie w moim namiocie Rahmani, kolega z Pakistanu. Wrócił niedawno z Kambodży, gdzie pracował przez 8 miesięcy. Jeszcze przeglądam zdjęcia, które mi zostawił...

I jedno pytanie nie daje mi spokoju: dlaczego do cholery musiałem trafić akurat na tę pieprzoną pustynię???

"No gdzie jest Rahmani? Ta sama koszula! Ta sama koszula!"

Dzień 30

2008-08-21T19:35:00.007+03:00

Nie chciałbym popadać w samozachwyt, ale - co tu kryć - wyjątkowo dobry mam kontakt z somalijskimi zwierzętami. W Polsce też co prawda nie mogłem narzekać - gołębiom jadłem z ręki, a łasice łasiły mi się do nóg - tu jednak jest jakoś inaczej. Zwierzaki tak się do nas przyzwyczaiły, że gdy tylko słyszą ryk dieslowskiego silnika Forda Rangera, natychmiast wyłażą ze swych nor, by powitać nas - brakuje mi słowa - najcudowniej. Kozy otaczają auto i biegną za nami becząc i mecząc radośnie. Jaguary same zdzierają z siebie skórę, by przyozdobić nudną, szarą samochodową tapicerkę. Śmieję się z nich potem, kiedy tak, zupełnie nagie, ścigają szybkonogie gazele. Wyglądają komicznie, ale dobrze o tym wiedzą i podchodzą do siebie z dystansem. Pająki i jaszczurki nauczyły się już poprawnie numerować flagi i same pilnują właściwej kolejności. Nawet sępy, tak wcześniej nieskore do pomocy, teraz z uśmiechniętymi dziobami oczyszczają nam drogę z gnijącego ścierwa.

Martwią mnie tylko żyrafy, które tak żądne są naszej krwi, że potrafią godzinami czekać schowane za jakimś krzakiem, aż nieopatrznie podejdziemy zbyt blisko. Na szczęście dosyć łatwo je zauważyć, bo nie zdają sobie sprawy z tego, że są najwyższymi zwierzętami świata i zawsze wystają.

Wciąż jest widno, ale słońce zatoczyło już krąg, widnokrąg malując na żółto. Tym razem znów się udało, ale jak długo jeszcze?

Dzień 26

2008-08-17T20:46:00.007+03:00

Pewien somalijski żołnierz miał w zwyczaju zapalać papierosa rano, zaraz po przebudzeniu. Tego dnia wyjątkowo gęste chmury zawisły nad pustynią, żołnierz, nieświadom nadejścia świtu, spał więc dłużej. Zbudziwszy się wytrząsnął piasek z kącików oczu i sięgnął po swoje ulubione Royale. "Co, do cholery?" - zaklął pod nosem, kiedy papieros niespodziewanie wypadł mu z ust. "Obudź się wreszcie" - mruknął do siebie i spróbował raz jeszcze. To samo. Niesforny papieros, zamiast uraczyć spragnionego palacza swym królewskim smakiem, znów wbił się złotym filtrem w złoty piaskowy kopczyk. Zdezorientowany żołnierz zadumał się i podrapał po brodzie. Kiedy omiatał twarz opuszkami palców, nagle odkrył przyczynę swojej porannej niedogodności. Brakowało mu ust.

Camel Spider, pajęczak z rzędu solfug, jest ponoć tak bezczelny, że zakrada się w nocy do łóżka swojej ofiary, znieczula ją miejscowo, po czym zjada frywolnie wybraną część jej ciała. Nie wzgardzi mięsem kóz, czy wielbłądów, ale najchętniej poluje oczywiście na ludzi. Przestraszony ucieka z prędkością 50 kilometrów na godzinę, wydając przy tym dźwięk podobny do wrzasku małego dziecka.

Udało mi się dzisiaj zobaczyć jednego z nich. Poruszał się, o dziwo, bardzo powoli i nic nie mówił. Musiał być biedak wykończony całonocnym polowaniem.

Dzień 25

2008-08-17T05:25:00.002+03:00

Wim, to answer your question, this is what I do here:

Dzień 24

2008-08-15T21:02:00.009+03:00

Mówi się, że wkrótce nadejdą deszcze. Wraz z nimi na ziemię spadnie życie i kolor zielony zdominuje wciąż jeszcze jasnożółtą Dolinę Dharoor. Nie tylko rośliny, lecz także zwierzęta będą miały okazję zaistnieć na prawie całkowicie teraz opustoszałej piaskowej scenie. Już nie mogę się wprost doczekać, kiedy wreszcie na własnej skórze dane mi będzie poczuć kąsające bogactwo somalijskiej fauny. Swojego rodzaju mesjaszem tych zmian nazwać można by przeolbrzymich rozmiarów żuka, który wdarł się do mojego namiotu przedwczoraj rano i zbudził mnie ze snu, zbyt głośno śpiewając Deszczową piosenkę.

Oprócz płaskich jak stół pustynnych i półpustynnych przestrzeni udało mi się niedawno zobaczyć góry otaczające dolinę. Nie są to może góry wysokie. Nie są też strome, groźne, ani imponujące. Co tu dużo mówić, góry otaczające somalijską Dolinę Dharoor są bezpłciowe, niemajestatyczne i śmiesznie niskie; zawsze to jednak przyjemna odmiana dla znudzonego nieskończonością oka.

Niepokojące stają się ostatnio moje ciągoty do religii muzułmańskiej. Myślę sobie, że jakoś zniósłbym chodzenie w spódniczkach, trzymanie się z facetami za rękę, czy sikanie w kuckach (zmiejsza to prawdopodobieństwo zanieczyszczenia ciała uryną, co uniemożliwiłoby modlitwę). Bardzo kusi mnie za to wizja posiadania czterech żon, z których żadna nie mogłaby dobrowolnie mnie porzucić.

Dzień 21

2008-08-12T13:41:00.004+03:00

Monotonia daje mi się we znaki, cztery ostatnie dni streszczę więc w jednym, tak żeby nasycić, zagęścić.

Wstaję wcześnie, zanim ktokolwiek inny zdąży się położyć. Po porannym biegu maratońskim zjadam lekkie śniadanie. Jeszcze przegląd prasy, kilkaset pompek, zimny prysznic - i zaczynamy kolejny dzień.

Pędzimy Fordem Rangerem, by tyczyć nowe punkty. "Szybciej, musimy zrobić jak najwięcej!" - poganiam zaspanego kierowcę. W blasku porannego słońca nurzają się wielobarwne ptaki przypominając nam, jak piękny jest świat. Podróż trwa dobre 30 minut; by nie zmarnować tego czasu, uczę się języków obcych. Wreszcie docieramy na miejsce i możemy zaczynać pracę.

Ale co to! Nieuważny pomocnik zapomniał flag do zaznaczania punktów! Karcę go wzrokiem, po czym samodzielnie preparuję chorągiewki z tego, co akurat mam pod ręką: używam traw, wyschniętych patyków, kamieni i własnej śliny. Po piętnastu minutach mamy już tysiąc pachnących nowością flag.

Ruszamy. Wędrujemy przez pustynię z piosenką na ustach, co jakiś czas gestem i okrzykiem pozdrawiając zwierzęta udające się do wodopoju. One odpowiadają nam na pozdrowienie jak tylko potrafią: machają kopytami, racicami, ogonami; niektóre wyją wesoło, inne usiłują naśladować ludzką mowę. Jakaś jaszczurka wspina się na moje ramię i z tej pozycji obserwuje wczesnopustynną bieganinę.

Praca posuwa się naprzód bardzo szybko. W ciągu godziny wyrabiamy dzienną normę i zaczynamy wytyczać punkty przydzielone innym, mniej wydajnym pracownikom. Około południa pomocnik zaczyna narzekać na zmęczenie, pocieszam go więc dobrym słowem i podnoszę na duchu poezją. Idziemy dalej.

Wtem coś zwraca moją uwagę. Oto zza któregoś z kamieni wystaje ogon! Odsyłam pomocnika do samochodu, a sam zabieram kałasznikowa jednemu z ochraniających nas żołnierzy. Za kamieniem czycha lew! Skradam się w jego kierunku i głośno mówię po somalijsku: "Poczekajcie tutaj, ja muszę iść za ten kamień wysikać się". Słyszę, jak lew próbuje stłumić szyderczy śmiech. Dał się nabrać.

Kryję się za niewielkim krzakiem i naprędce, z wyschniętych odchodów zwierzęcych, przygotowuję gigantyczną strzykawkę. Chwytam czającego się w krzaku węża i wysysam z niego wodę. Wpluwam ją następnie do strzykawki i już wielki strumień ląduje tuż obok ucha lwa, tak że ten myśli, iż to ja oddaję mocz. Nie czekając ni chwili, lew wybiega zza kamienia. Niestety, zamiast spodziewanego obiadu zastaje mknącą w jego kierunku kulę karabinową. Ranny w ogon ucieka, a my wracamy do pracy.

Wieczorem, gdy inni już śpią, ja przygotowuję paczki z żywnością dla dzieci z okolicznych wiosek. Piekę sezamowe cukierki i zawijam je w banknoty studolarowe. Do każdego cukierka dorzucam szczery uśmiech.

Zasypiam, a w łóżku towarzyszy mi ta zwierzęca chęć życia, jaką odczuwamy, gdy jesteśmy naprawdę szczęśliwi.

Dzień 17

2008-08-08T20:56:00.005+03:00

Halo! Halo! Halo! Czy mnie słychać? Czy mnie słychać???

Tak, Wasz zagraniczny korespondent znów nadaje! Z kraju, gdzie o śniegu nie słyszał prawie nikt, a ci nieliczni którzy słyszeli, nie wierzą w jego istnienie. Z kraju, gdzie cień sprzedają po dwa dolary za metr kwadratowy. Z kraju, gdzie 95% kobiet nie ma łechtaczki, gdyż w imię tradycji ktoś im je wyciachał. Z kraju - nieraju.

Pogoda bez zmian. Wszelkie opady omijają nas szerokim łukiem, zniechęcone trwającą tu od dwudziestu lat wojną. Susza, zdaje się, lubi krew.

Dni stają się do siebie podobne i zlewają się w ciężką, lepką smolistą kulę; pustynny wiatr popycha ją do przodu, czekając momentu, w którym okaże się dla niego zbyt ciężka. Czasem kula zwolni na kilka sekund, gdy tor jej biegu przetnie spłoszona gazela; czasem, gdy piaszczyste podłoże zastąpią kamienie, przyspieszy gwałtownie, wciąż i nieuchronnie zdążając w kierunku drżącego słonecznym żarem, wątpliwego horyzontu.

Odkąd udało się załagodzić konflikty w okolicznych wioskach, dni spędzam w pracy, wytyczając kolejne punkty geofonowe. Każdy następny oddalony jest od poprzedniego o 25 metrów. Wszystkie razem tworzą gęstą sieć cholernie wielu punktów geofonowych. Wieczorami zdarza mi się grywać z samym sobą w rzutki. Zawsze wygrywam.

Do zaznaczania punktów na powierzchni ziemi, oprócz specjalnych flag, używamy różowej farby w spray'u. Puszki z farbą wozimy na bagażniku pick-upa. Razem z nimi, na tym samym bagażniku, podróżują ochraniający nas żołnierze. Przedwczoraj, podczas przeprawy przez pustynne muldy, jedna z puszek eksplodowała pokrywając farbą niezbyt zadowolonego z takiego przebiegu zdarzeń Somalijczyka. Jego czarna twarz zyskała przyjazny purpurowy odcień; mundur, owszem, nadal mógłby spełniać funkcję maskującą, ale tylko wtedy, gdyby wojna toczyła się w domku dla lalek barbie. Na karabinie AK-47 rozbryzgująca się farba zupełnie przypadkowo wymalowała kształtną różową pacyfkę.

Dzień 14

2008-08-05T20:50:00.002+03:00

Po dwóch tygodniach spędzonych na pustyni zaczynam odczuwać znużenie i chwilami mam dosyć wszędobylskiego piasku. To, co jeszcze niedawno było nowe i fascynujące, powszednieje, a kolor zachodzącego słońca przechodzi z bladożółtego w szary. Gubię własne myśli, miewam dziwne sny. Przedwczoraj np. śniłem, że Alexis z Dynastii gra ze mną w rugby.

Oto jednak poranek, który sprawia, że znów chcę tutaj być, a piasek zmienia się w złoty pył. Pędzimy, jak codzień, w kierunku punktu AOC-12; gonią nas pierwsze promienie słoneczne, a my gonimy własny, coraz krótszy cień. Wtem grupa gazel wyskakuje zza krzewu. Niczym przestraszone baletnice, rozbiegają się na wszystkie strony; jedno zwierzę pozostaje jednak przed nami. Cabdi-nour wrzuca ósmy bieg. Gazela jest tak blisko, że gdybym tylko miał ręce dwadzieścia razy dłuższe, mógłbym połechtać ją pod brodą. Pędzi przed nami z gracją, jej pośladki odbijają onieśmielone swą lubieżnością słońce. Nagle zatrzymuje się, odwraca i - przysięgam na własne dzieci - puszcza do mnie oczko. "Gdzie tak pędzisz?" - krzyczę, wychylając się z Forda. Gazela uśmiecha się jeszcze cynicznie, po czym przepada na zawsze, pozostawiając po sobie tylko tumany kurzu, które naraz opadają, by odsłonić nieruchomą pustynną ciszę.

Dzień 12

2008-08-03T20:29:00.005+03:00

Nie spodziewałem się, że kiedykolwiek to powiem, ale... kurwa, jak się cieszę, że wróciliśmy do pracy. Myślałem już, że oszaleję. Tymczasem znów mkniemy przez nieskończone przestrzenie somalijskich pustyń i sawann. Ford Ranger rozpruwa powietrze, niby nóż, pędząc z prędkością ponad 700 kilometrów na godzinę. Ja śmieję się z niebezpieczeństwa, wychodzę na dach samochodu i chwytam przelatujące ptaki, by następnie pożywić się ich surowym mięsem. "Achoj!" - krzyczę z uśmiechem na twarzy.

Kupiłem sobie kartę SIM. Można się ze mną skontaktować, dzwoniąc pod numer +252 90 610 186. Ostrzegam jednak, że rozmawiam wyłącznie o przygodach.

Omar, o którym pisałem już wcześniej, chce wybrać się na studia, na informatykę. Żeby tego dokonać, musi wyjechać do Delhi w Indiach, bo w pobliskim Bosaso nie warto studiować, a w Mogadiszu, stolicy Somalii, zabijają się na ulicach. Nierówne są szanse na świecie - nie odkryłem Ameryki, ale poczułem to dziś z bliska. Z tego miejsca chcę zaapelować: bądzmy wdzięczni, bądźmy małoduszni.

Noo, chociaż wiadomo - dobra gorzałka w byciu małodusznym nikomu jeszcze nie przeszkodziła... (żart)

Dzień 11

2008-08-02T20:05:00.006+03:00

Zdaje się, że moja przygoda utknęła w martwym punkcie. Wbrew oczekiwaniom, trzeci już z rzędu dzień spędzamy w obozie.

Snuję się pomiędzy namiotami, niczym cień. Co jakiś czas napotykam inne cienie, których jedynym zajęciem jest zabijanie czasu. John rozłożył leżak i opala się. Jest zbyt gorąco, żeby czytać, żeby myśleć. 12.30. Zjadam lunch; zasypiam.

Nie wolno nam wychodzić poza granice obozu; jesteśmy na siebie skazani, jak więźniowie, którzy są na siebie skazani. Większość ludzi zamyka się w namiotach, by ogladać filmy lub spać. Ja włóczę się z aparatem, usiłując znaleźć jakikolwiek ciekawy obiekt do sfotografowania. Poddaję się.

Wpadam na pomysł, by połączyć laptopa z olbrzymim ekranem LCD, który stoi w jadalni, bezużyteczny. Chodzę od namiotu do namiotu, od biura do biura, w nadziei, że ktoś dysponuje odpowiednim kablem. Nikt nie umie mi pomóc. Poddaję się. 12.30. Zjadam lunch; zasypiam.

Lekarz, za pomocą liny, wyznacza boisko do rugby. Uczy mnie zasad; wieczorem rozgrywam pierwszy w swoim życiu mecz. Boję się: zaczynam rozumieć angielski akcent; kiedy się śmieją, wiem z czego. Mało tego. Sam kilka razy zażartowałem w ich stylu. Zdarza mi się jadać na śniadanie bekon (tfu!). Gram w rugby. Czyżbym stawał się jednym z nich?? NIEEEEEE!!!

Wczoraj zorganizowano nam pogadankę medyczną, uczestnictwo w której było dobrowolne. Pojawiło się 6 osób, w tym oczywiście ja. Dowiedziałem się jak czyścić oczy, co robić, gdy ukąsi mnie skorpion (nie robić nic) oraz jak sprawdzać, czy aby nie odwadniam się (wąchać mocz). Wiem już też, że bezcelowe są próby wysysania jadu z organizmu osoby ukąszonej przez węża. Rujnuje to moje plany na podryw: zamierzałem przywieźć jednego z tutejszych węży do Europy, rzucić nim w pierwszą napotkaną na mojej drodze przepiękną dziewczynę, a następnie, gdy ta omdleje ukąszona, wyssać jad z jej półprzytomnego ciała, stając się tym samym heroicznym bohaterem i kradnąc jej wdzięczne serce na resztę życia. Eeech...

Dzień 10

2008-08-01T21:00:00.003+03:00

To mnie bardziej rozśmieszyło:

Bardzo przepaszam osoby wrażliwe, ale muszę to tutaj umieścić. Zdjęcia zrobił Omar.

Jutro wracamy do pracy.

Dzień 9

2008-07-31T17:54:00.007+03:00

View Larger Map

Pozycja mojego namiotu: 10° 34' 57.70" N, 49° 35' 35.10" E. Gdyby ktoś chciał wpaść na kawę, zapraszam serdecznie (dokładniej jest to pozycja łóżka, więc wszyskie kobiety... ekhem, przepraszam).

Na drzwiach wejściowych do tegoż namiotu od rana siedzi patyczak. Jest to kłopotliwa dla mnie sytuacja. Co więcej, jest to sytuacja nowa i nie bardzo wiem, jak się zachować. On myśli, że ja myślę, że jest patykiem. A ja przecież nie jestem głupi. Owszem, dałem się nabierać przez kilka godzin, ale gdy wieczorem przypadkiem zaszedłem go od zawietrznej strony, tak że nie mógł mnie wyczuć, robił sobie herbatę. "Patyczak!" - wykrzyknąłem w myślach. Oczywiście gdy tylko mnie zauważył, natychmiast schował filiżankę, a następnie zastygł w bezruchu, łypiac tylko spode łba jednym okiem. I jestem w kropce. Zrzucenie go z namiotu byłoby ekstremalnie niegrzeczne i mogłoby zachwiać jego wiarę w siebie. Z drugiej jednak strony jeśli go tam zostawię, wyjdę przed nim na idiotę. Z dwojga złego wybieram tę drugą opcję, mając cichą nadzieję, że w nocy znudzi się i po prostu sobie pójdzie.

Dziś rano na zebraniu Party Manager oświadczył, że starszyzna z pobliskiej wioski nie wyraża zgody na dalsze prace, w związku z czym możemy pójść spać. Prawdopodobnie niedługo uda się załagodzić konflikt i prawdopodobnie niedługo wrócimy do pracy. Tymczasem jednak wszyscy włóczą się po obozie w oczekiwaniu na obiad. Omar, mój współpracownik, bierze udział w negocjacjach (pewnie jako tłumacz); pożyczyłem mu aparat - być może coś z tego wyjdzie.

Oprócz patyczaka (który wciąż tam czyha) widziałem dziś modliszkę. Tak, najprawdziwszą modliszkę na wolności! Dotychczas widywałem je tylko w programach przyrodniczych, pożerające swoich partnerów, lub na wystawach robaków - a tu proszę, chodzi sobie po piasku i nuci "Oh my darling".

Pójdę teraz coś zjeść, by następnie wrócić tutaj i leżeć.

PS. Michał, używamy odbiorników Leica System 1200.

Dzień 8

2008-07-30T20:28:00.002+03:00

"Magacaa?" - pytam Mukhtaara - "Jak masz na imię? Magacaaaaa?" - wysilam się, chociaż dobrze wiem, że to przecież najzwyklejszy Mukhtaar; chcę po prostu zaszpanować moim somalijskim. "Osama bin laden" - odpowiada, znudzony.

Pierwszy dzień prawdziwej pracy. 7 kilometrów z plecakiem przez pustynię. Nawet przyjemny spacer, chociaż zasycha w ustach co 200 metrów. Wiatr, który tak mnie z początku męczył, okazuje się wspaniałym kompanem - rozwiewa bezlitosne promienie słoneczne.

Dołączył do nas geodeta z Pakistanu. Polacy, których miałem nadzieję dzisiaj zobaczyć, nie pojawili się.

Dziękuję wszystkim za wsparcie i wpisy na moim blogusiu - to naprawdę pomaga!

kartka z obozowej toalety

Dzień 7

2008-07-29T21:50:00.009+03:00

Zgubiłeś się na pustyni? Zatrzymaj się, zawróć i podążaj za własnymi śladami dopóki nie odnajdziesz drogi lub miejsca, które znasz. Jeśli straciłeś z oczu swoje ślady, natychmiast zatrzymaj się i czekaj na pomoc.

W przewodniku, który dostałem przed wyjazdem, ostrzegali mnie przed muchą tumbu. Jej larwy wnikają pod skórę, by następnie drążyć tam tunele. Na razie jednak nie widuję tu prawie żadych much, a te nieliczne, które spotkałem, były całkiem przyjazne i nigdy nie podejrzewałbym żadnej z nich o składanie jaj w moich ubraniach.

Straszono mnie też, że mam uważać na każde słowo, które wypowiadam przy Somalijczykach, bo są to w zdecydowanej większości groźni sunnici, ortodoksyjni wyznawcy Islamu. Nawet jeśli tak mówią statystyki, ja nie odczułem tego ani razu. Ci, z którymi mam do czynienia, na pewno nie są ani groźni, ani ortodoksyjni. Są to zwykli ludzie, otwarci, ciekawi świata, uśmiechnięci. Niektórzy modlą się więcej, inni mniej, niektórzy wcale. Bashir, młody, niezwykle uczynny i bardzo spokojny chłopak, pochodzi zapewne z rodziny religijnej i codziennie zwraca się w stronę południa, by oddać cześć Allahowi. Mukhtaar, gość bardziej wylewny i głośny, kiedy tylko może, unika modlitwy. Nigdy nie widziałem, by modlił się Abdal nur Cabdi-nour, który woli leżeć z nogą na dwrzwiach samochodu i słuchać Natalie Imbruglii Pink. O religii nie rozmawiają przy mnie wcale (nie rozumiem wiele z tego co mówią, ale myślę że, umiałbym to wyczuć).

Nie panikuj. Pozostań w swoim pojeździe. Nie próbuj wracać do obozu pieszo. Wielu ludzi zginęło dlatego tylko, że opuścili samochód i próbowali iść przez pustynię o własnych siłach. Co więcej, ze śmigłowca łatwiej jest dostrzec pojazd, niż człowieka. Schroń się przed słońcem, pozostając w samochodzie.

W zespole geodetów miała dziś miejsce poważna kłótnia. Amerykanin Jim oskarża Argentyńczyka Franza o nieuczciwość (zupełnie moim zdaniem niesłusznie) i nadużywa słowa "fuck". Franz powiedział, że odchodzi i wyszedł. Po jakimś czasie im przeszło i wróciliśmy do pracy. Staram się pozostać neutralny, wolę Somalijczyków.

Jutro dołączyć ma do nas małżeństwo z Polski. Abdal nur Cabdi-nour, kierowca z którym jeżdżę, pracował wcześniej z Polakiem. Pokazał mi słowniczek polsko-somalijski, który razem utworzyli. Pierwsze trzy pozycje w słowniczku to "cicho", "uwaga" i "nie dziś".

Bashir

Mukhtaar

Amin

Spróbuj skontaktować się z kimś przez radio. Nadawaj co 5 minut na wszystkich kanałach, po każdej próbie odczekując minimum 20 sekund. Nie poddawaj się nawet jeśli nikt nie odpowiada. Chociaż nie słyszysz odpowiedzi, inni mogą słyszeć ciebie.

Prawie żaden z żołnieży, którzy nas ochraniają, nie mówi po angielsku. Początkowo poważni i zdystansowani, natychmiast rozluźniają się i uśmiechają, kiedy coś się do nich powie (cokolwiek). Do zdjęć pozują prawie zawsze na baczność. "Jesteś taki biały!" - śmieją się ze mnie, kiedy pokazuję im zdjęcia na ekranie aparatu.

Każdy z nich wyposażony jest w karabin AK-47, który kupić można tutaj bez zezwolenia za ok. 200 dolarów.

Jeśli nikt cię nie znalazł, a zaczyna się ściemniać, przygotuj się do noclegu na pustyni. Zacznij racjonować wodę i jedzienie na wypadek, gdybyś musiał tam spędzić kolejny dzień.

Nie widuję tu wielu zwierząt. Kilka antylop, lisy, wielbłądy, jaszczurki i kozy - wszędzie kozy. Do namiotu nie wtargnął mi jeszcze żaden pająk, ani skorpion (a może ktoś, kto mi tu codziennie sprząta, po prostu je wymiata). Omar, mój pomocnik, który zna angielski, powiedział mi że więcej zwierząt spotkać można na zachodzie Somalii. Licznie występują tam słonie, zebry, lwy i słynne krwiożercze żyrafy.

Na pół godziny przed zachodem słońca włącz światła awaryjne w samochodzie. Nie używaj świateł drogowych, bo szybko wyładują akumulator, a i tak znacznie słabiej widać je z daleka. Drugiego dnia spróbuj użyć samochodowego lusterka, by przyciagnąć uwagę. Skieruj odbijające się światło w stronę horyzontu. Możesz też spalić zapasową oponę: produkuje ona gęsty, czarny dym. Pamiętaj, by oddalić się przynajmniej 25 metrów od samochodu, zanim rozpalisz ogień!

Roślin nie dotykam tutaj wcale. Mam wrażenie, że wszystkie mają kolce, a nawet jeśli nie, to i tak kłują. Omar pokazał mi dzisiaj olbrzymi kolec jednego z krzewów i powiedział, że używają ich tutaj jako wykałaczek.

W żadnym razie nie pij wody z chłodnicy samochodowej. Woda ta zawiera chemikalia i umrzesz, zatruty.

Omar i ja

Zachód słońca jest bladożółty. Gdy dogasa, wydaje się ono odległe, zamglone, jakby nie było pewne tego, czy już jest czas, by rozsypać na czarnym somalijskim niebie gwiezdne srebro ze swych promieni.

Dzień 5

2008-07-27T20:54:00.000+03:00

Znalazły się moje majtki!

Dzień 4

2008-07-26T19:21:00.016+03:00

Kow, labo, sadex, afar, shan, lix, todobo, sideed ,sagaal, toban. Mam to umieć na jutro. Niewielu z przydzielonych nam do pomocy Somalijczyków mówi po angielsku, dlatego wygodnie jest nauczyć się liczb i kilku zwrotów w ich języku.

Codziennie po pracy, około szóstej wieczorem, w obozie zaczyna się "Heineken time". Nieograniczone ilości popcornu i zimnego piwa w kącie osłoniętym od wiatru. Jim, mój szef, zaciągnął mnie tam wczoraj siłą i wcisnął mi do ręki zieloną puszkę. "Nie!" - krzyczałem - "To alkohol!". Ale dałem się namówić.

Zdecydowana większość ludzi, którzy tutaj pracują, to Brytyjczycy. Swoje zwyczaje, trudny do zrozumienia akcent i niejadalne angielskie śniadania przywieźli ze sobą do Somalii. Rozmawiają i nagle wszyscy wybuchają śmiechem, a ja nie wiem, dlaczego. Piję więc. Pierwszy, drugi, trzeci, czwarty Heineken i nadal nie rozumiem. "Have another one!" - namawiają. Wypijam więc another, i another, i another. Nic. Zataczam się do namiotu.

Usiadłem na łóżku i nagle budzę się z laptopem w ręku. Pierwsza w nocy. Przez sen utworzyłem nawet plik - na szczęście pusty.

Po całym dniu pracy wszystkie ubrania są żółte od somalijskiego pyłu. Dobrze działa jednak system prania - wieczorem zostawia się brudne rzeczy w specjalnym worku, a następnego dnia w tym samym worku znajduje się rzeczy czyste. Genialne, jak dla mnie. Wypróbowałem system przedwczoraj. Rzeczywiście, wszystko lśniące i pachnące; ale niestety - brakuje jednej pary majtek. Pogodziłem się już z tym.

Dziś rano pierwsze zadanie: trzeba sprawdzić wysokość pewnego punktu. "Pojedziecie razem" - decyduje Jim. Osiem osób z ochrony, trzech pomocników, kierowcy, Franz i ja trzema samochodami jedziemy do oddalonego o 13 kilometrów punktu AOC-16. "Zmierz jeszcze raz, dla pewności" - prosi mnie Franz. Wracamy do bazy.

Na razie panuje tu dezorganizacja; brakuje sprzętu i nie wszystko działa tak, jak powinno. Resztę dnia spędzam w klimatyzowanym biurze, z Jimem. Uczę go dodawania liczb w excelu. "All right!"- krzyczy z radością w głosie.

Wieczorem próbuję czmychnąć do swojego namiotu tak, by nie zauważyli mnie Brytyjczycy: Heineken time już trwa. Niestety, dostrzegli mnie. "Bart!" (przedstawiam się tutaj jako Bart, dlatego że łatwiej im to zapamietać i dlatego, że brzmi to cool). "Bart! Come and have a beer" - krzyczą. "Just one" - odpowiadam i wypijam dwa piwa.

Zaglądam jeszcze do Jima, który cały czas pracuje. "Za stary jestem, żeby to robić. Fuck, nie mogę nawet zdjąć moich pieprzonych skarpetek" - denerwuje się. "Fuck you too" - krzyczy do mnie widząc, że śmieję się z niego. "Come on, baby, push it" - mówi do drukarki.

Jim

Franz

Jest tutaj telefon stacjonarny, ale na razie nie działa. Jak tylko go naprawią, będę mógł zadzwonić do domu.

Dzień 2

2008-07-24T19:54:00.014+03:00

Drugi dzień pobytu, pierwszy dzień pracy. Śniadanie o 5.30, o 6 zbiórka, kilka słów, amen i zaczynamy.

Geodetą prowadzącym jest Amerykanin Jim, typ hawajski. Rozpięta czerwona koszula, białe włosy i broda, fajny kapelusz. Keep smiling i wszystko jest ok i great. Bardzo miły człowiek. Oprócz niego w dziale Survey pracuje jeszcze tylko Fran (?) Franz z Argentyny (chyba jeszcze bardziej wyluzowany), no i od dzisiaj ja.

Jedziemy z Jimem na miejsce. Mówi, że przekazanie mi całej jego wiedzy zajmie 5 minut. Przekraczamy granicę obozu, rusza za nami pick-up z ochroną. "NIGDY nie wyjeżdżaj poza obóz bez security". Ośmiu uzbrojonych ludzi pod dowództwem tego w czerwonej czapce. Pick-up wyposażony jest w CKM i jakąś wyrzutnię rakiet, czy cholera wie, czego.

Jim przekazuje mi wiedzę, trwa to 3 minuty, po czym zostaję tylko z kierowcą i pomocnikiem. Praca rzeczywiście jest prosta, posuwamy się do przodu; ochroniarze rostawili się wokół i śledzą każdy nasz krok. Czuję się dziwnie.

Pustynia. Rano jest jeszcze tylko ciepło, więc da się wytrzymać. Najgorszy jest wiatr, który wieje właściwie bez przerwy. Ma się wrażenie, jakby za chwilę nadejść miała burza, ale burza nie nadchodzi nigdy. Wieczna i wietrzna cisza przed burzą.

Później dołączyłem do Frana Franza i z nim spędziłem resztę dnia.

- W którym namiocie mieszkasz? - zapytał.
- Numer 20.
- Numer 20? To ostatni od strony pustyni?
- Tak.
- O mój Boże! - złapał się za głowę. - Fatalnie. Gorzej trafić nie mogłeś!
- Naprawdę? - przestraszyłem się. - Będzie tak źle?
- Nie, jest w porządku - poklepał mnie po ramieniu i roześmiał się.

Żart.

Pojechaliśmy w stronę czegoś w rodzaju oazy. Kilka antylop gnu pierzchło przed nami. Ochroniarze świetnie się bawili goniąc jedno przestraszone zwierzę. "Jak mówicie na nie w Somalii?" - zapytałem kierowcy. "Gnu".

Miejscowi ludzie mają świetną orientację w terenie. Dla mnie wszędzie jest tak samo - pustynia. Miejscami więcej traw, miejscami mniej traw. Nie mogę się orientować po pozycji Słońca, bo jest praktycznie nad nami. Im wystarczy numer punktu i trafiają bezbłędnie. Zginąłbym tam bez nich (mam jeszcze GPS, ale oni są lepsi).

Chwila odpoczynku nad oazą. Robimy sobie zdjęcia. Kilku ochroniarzy zwraca się w stronę południa, by pogrążyć się w modlitwie. Przez jakieś wewnętrzne poczucie szacunku dla nich i dla tej czynności, nie fotografuję ich. Oni wszyscy sprawiają wrażenie ludzi bardzo przyjaznych, otwartych. Zdaje się, że praca bardzo im pasuje. Nie muszą robić nic poza obserwowaniem, a wokół widać tylko horyzont. Jednak nie jeżdżą za nami bez powodu, jak sądzę.

Nagle widzę dym. Zamieszanie, ludzie zaczynają biegać, ktoś targa baniak z wodą. Jeden z ochroniarzy wzniecił pożar, prawdopodobnie niedopałkiem papierosa, a palą tu prawie wszyscy. Płoną krzewy wokół oazy, ogień rozprzestrzenia się momentalnie. Wracamy do bazy.

Nie wiem, co stało się z ogniem, raczej niewiele tam mogło spłonąć.

Zdaję sobie sprawę, że zdjęcia, które tu umieszczam, są nędzne. Fotograf ze mnie żaden, ale za to ładnie śpiewam!

Dzień 1

2008-07-23T21:39:00.007+03:00

Jestem na miejscu. Północna Somalia, sam nie wiem, gdzie dokładniej. Zacznijmy jednak od początku.

Wczoraj, zgodnie z planem, dotarłem do Nairobi. Czarnoskóry urzędnik, który wydawał mi wizę, przeraził się gdy powiedziałem, że lecę do Somalii. "Worse than Iraq" - wykrzyknął, po czym zaproponował, że jeśli będzie bardzo źle, mam wracać do Kenii.

Przemiły taksówkarz odwiózł mnie i kilka innych osób do hotelu Panafrica, gdzie miałem spędzić jedną noc. Tak też uczyniłem.

Dzisiaj, o 5.30 rano, zebraliśmy się przy hotelowej recepcji. Zagadnął mnie nairobiański boy hotelowy:

- Dokąd jedziesz? - zapytał.
- Do Somalii.
- Islamski kraj - przypomniał.
- Tak, czytałem.
- Skąd jesteś? - zainteresował się.
- Z Polski.
- To w Wielkiej Brytanii? - wypalił.
- Nie, to odzielny kraj.
- Gdzie to? Australia? Jaki kontynent? - dociekał.
- Europa. Obok Niemiec.
- Ach, obok Niemiec - zamilkł.

Przewieziono nas na niewielkie, podmiejskie lotnisko, skąd dziesięcioosobowy (licząć pilotów) samolot zabrał nas do Bosaso.

Gorąco. Cholernie gorąco. Trudno oddychać, żar wlewa się do płuc.

Z klimatyzowanego pomieszczenia, w którym czekaliśmy na dalszy transport, przewieziono nas do bazy. Na ulicach dzieci z karabinami; po drodze kilka punktów kontrolnych, samochody pełne uzbrojonych po zęby ludzi. I tak uważam, że moja podróż jest lamerska. Wszystko robią tutaj za mnie, a obóz strzeżony jest przez setkę strażników z karabinami. Mieszkam w obszernym, jednoosobowym namiocie, z którego dwóch Murzynów wymiotło mi dzisiaj pył. Żywię się obficie w luksusowaej jadalni z klimatyzacją.

Ciąg dalszy w najbliższym czasie; przepraszam za skrótowy opis i brak nieudolnego cynizmu, ale zasypiam.

(kierowca chyba celowo budował klimat wprowadzający mnie w świat Islamu; z tyłu samochód pełen strażników)

Dzień 0

2008-07-22T06:46:00.002+03:00

Przygoda zaczyna się tu, na terminalu 4 lotniska Heathrow w Londynie. Po nieprzespanej nocy czekam na samolot Boeing 777 JET, który zabrać ma mnie stąd prosto do stolicy Kenii, Nairobi. Przede mną 4245 kilometrów powietrznej podróży. Wiatr będzie rozwiewał mi włosy, kiedy pomkniemy nad Afryką z prędkościami nierzadko przekraczającymi prędkość światła.

Tymczasem czekam. Nerwowe odliczanie godzin pozostałych do odlotu postanowiłem uprzyjemnić sobie tradycyjnym angielskim śniadaniem. Na ekranie telewizora migoczą obco brzmiące słowa; lektor wygłasza niezrozumiałe frazy. Wypijam łyk herbaty.

To język angielski.

Cofnijmy się teraz w czasie o jeden dzień. Podróż rozpocząłem w Krakowie, na południu Polski. Liniami lotniczymi LOT przedostałem się do stolicy tego nadmorskiego kraju - Warszawy. Tam czekał już na mnie samolot linii lotniczych LOT, który popędził nad Europą i wylądował właśnie tu, na Heathrow, w Londynie. Podczas podróży uwagę moją zwrócili obywatele Polski siedzący obok. Wypili tyle serwowanego na pokładzie wina, że poczuli się znów młodo (a nadmienić należy, że byli starzy) i zaczęli śpiewać patriotyczne piosenki. Było to tak piękne, że już w samolocie zdążyłem zatęsknić za Ojczyzną. Ja upiłem się darmową whiskey.

Kiedy koła boeinga dotknęły płyty londyńskiego lotniska, zakołysałem się. Zagadnięte w punkcie informacyjnym kobiety, prawdopodobnie hinduski, zadrwiły ze mnie gdy usłyszały, że szukam noclegu. "Kurwa, everything is closed" - krzyknęła jedna dowiedziawszy się, że jestem z Polski. Następnie zaoferowała mi łóżko za 50 funtów i spytała, czy mam papierosa. Nie palę.

Noc spędziłem w terminalowej kawiarence, gdzie polska kelnerka rozmawiała z polskim robotnikiem. Znów zatęskniłem.

Śniadanie zjedzone. Terminal 4. Tu zaczyna się przygoda.

Dzień -3

2008-07-19T19:10:00.000+03:00

Gdyby 5 lat temu ktoś powiedział mi: "Słuchaj, za 5 lat wyjedziesz do Somalii", odrzekłbym: "No, być może, nigdy nic nie wiadomo". I rzeczywiście. Oto, jeśli nie wydarzy się nic, co wydarzyć się nie powinno, za kilka dni będę już w Puntland, w północno-wschodniej Somalii.

Jako że jestem człowiekiem nowoczesnym, wyprawę swoją postanowiłem utrwalić za pomocą bloga. Począwszy od dziś każdy, kto dysponuje odrobiną internetu, będzie mógł śledzić moje przygody dzień po dniu, zaglądając na blazen-w-somalii.blogspot.com.

Niech drżą ci o słabych nerwach, niebezpieczeństwu i saspensowi nie będzie bowiem końca! Poprzez ekran monitora przybędą do was lwy, tygrysy, szalone słonie, krwiożercze żyrafy, chuje, muje oraz dzikie węże! Przygotujcie sobie dobrą herbatę i pospieszcie ze mną po przygodę! W imię dobrej zabawy, wyruszajmy!

... znaczy w poniedziałek.